Project
Project Glas – Collectiekennis 2.0
STICHTING BEHOUD HEDENDAAGSEE KUNST | SBHK
Glas kan breken, maar wordt verder gezien als een stabiel materiaal. Toch hebben tien tot vijfentwintig procent van de glazen in museale collecties last van een onomkeerbare vorm van degradatie als gevolg van atmosferische factoren. Wat is dat precies, hoe herken je dat en hoe gaan restauratoren hiermee om? Op het digitaal SBHK-platform over de conservering van glas kun je antwoorden vinden op dergelijke en nog vele andere vragen.
Het tweetalige digitale platform (NL en Eng) is ontworpen voor mensen die geïnteresseerd zijn in het behoud van glas(collecties) in al zijn vormen en toepassingen. Om glas op verantwoorde wijze te bewaren is materiaal-technische kennis van groot belang om kwetsbaarheden en degradatieprocessen te kunnen herkennen en begrijpen. Op het glasplatform staan ‘creatie’ en ‘conservering’ dan ook centraal en wordt duidelijk op welke wijze deze twee domeinen met elkaar samenhangen.
Onder ‘creatie’ vind je informatie vinden over maakprocessen en de (kunst)historie van glas. Denk aan fysio-chemische informatie over glas, samenstelling, recepten, maaktechnieken en de rol van de maker, maar ook contextuele informatie over het object in de kunstgeschiedenis of de biografie van een specifiek object. Deze informatie is van belang om kwetsbaarheden of degradatie in objecten te kunnen duiden en hangt dan ook nauw samen met het domein ‘conservering’. In dit gedeelte van het digitale platform kan je informatie opzoeken over degradatiefenomenen, visuele of andere vormen van analytisch onderzoek die de basis vormen voor het ontwerpen van adviezen ten aanzien van hanteren, transport, bewaren of behandeling. Onder behandeling verstaan we dan zowel preventieve, actieve als prognostische conservering, waarbij ethiek en contextuele informatie een rol spelen.
Een belangrijke bron van informatie vormde een grootschalig glasproject in Museum Boijmans Van Beuningen, waarbij duizenden glasobjecten in de afgelopen vijftien jaar op conditie zijn gecontroleerd en gereinigd. Een zogenaamde gidscollectie van ongeveer honderd glasvoorwerpen zijn aan diverse onderzoeken onderworpen en zullen in de toekomst extra in de gaten gehouden. Op het platform wordt van veertien gidsobjecten het ‘patiëntendossier’ openbaar gemaakt.
Daarnaast worden delen van het archief van glaskunstenaar en docent Sybren Valkema (1916-1996) op het platform ontsloten. De gehele glas-lexicon van Sybren Valkema is in het platform opgenomen, waarin vele termen op materiaal technisch gebied worden uitgelegd. Interviews met glasmaker Durk Valkema hebben informatie opgeleverd over de diverse maaktechnieken van de objecten op het platform. Een aantal voorwerpen of monsters uit de glasverzameling van Sybren Valkema vormen de basis voor een verder uit te breiden fysieke studiecollectie.
Op het platform staan diverse praktische templates: een document voor het in kaart brengen van de belangrijkste maaktechnieken, een formulier voor het in kaart brengen van de conditie van glas (met name in de context van glasinstabiliteit), een formulier dat data uit ionchromatografish onderzoek handig uiteenzet in grafieken en de stabiliteitsclassificatie naar voren brengt. Tevens een formulier met belangrijke rubrieken voor het verwerken van gegevens uit röntgenfluorescentiespectrometrisch onderzoek.
Het platform vormt een aanzet voor verdere uitbreiding in de toekomst. Het is verre van volledig.
Wil je informatie toevoegen? Graag, zolang je aandacht schenkt aan de combinatie tussen creatie en conservering. Neem dan contact op met info@sbhk.nl.